آرتروز گردن، که به آن اسپوندیلوز گردنی نیز گفته میشود، یکی از شایعترین مشکلات مرتبط با افزایش سن است. این بیماری به دلیل ساییدگی و تخریب غضروفها و مفاصل بین مهرههای گردن ایجاد میشود و میتواند باعث درد، سفتی و محدودیت حرکتی در ناحیه گردن شود. در این مقاله، به بررسی علل، علائم و راههای پیشگیری از آرتروز گردن میپردازیم تا بتوانید با آگاهی بیشتر از این عارضه جلوگیری کنید.
آرتروز گردن چیست؟
آرتروز گردن یک بیماری دژنراتیو (تخریبی) است که در اثر فرسودگی غضروفها و مفاصل بین مهرههای گردن ایجاد میشود. با افزایش سن، غضروفهایی که به عنوان بالشتک بین مهرهها عمل میکنند، به تدریج از بین میروند. این فرسودگی باعث ساییدگی استخوانها روی یکدیگر، التهاب و تشکیل خارهای استخوانی (استئوفیت) میشود. این تغییرات میتوانند بر روی اعصاب اطراف فشار وارد کرده و علائم مختلفی ایجاد کنند.
علل آرتروز گردن
آرتروز گردن معمولاً به دلیل فرآیند پیری ایجاد میشود، اما عوامل دیگری نیز میتوانند در بروز آن نقش داشته باشند. برخی از شایعترین علل آرتروز گردن عبارتند از:
۱. افزایش سن
- با افزایش سن، غضروفهای بین مهرهها به تدریج فرسوده میشوند و انعطافپذیری خود را از دست میدهند. این فرسودگی یکی از اصلیترین علل آرتروز گردن است.
۲. وضعیت نامناسب بدن (پوسچر بد)
- نشستن یا ایستادن طولانیمدت با وضعیت نامناسب، به ویژه هنگام استفاده از کامپیوتر یا تلفن همراه، فشار زیادی به مهرههای گردن وارد میکند و خطر آرتروز را افزایش میدهد.
۳. آسیبهای قبلی گردن
- آسیبهای قدیمی مانند تصادفات رانندگی، زمینخوردن یا آسیبهای ورزشی میتوانند به مهرهها و مفاصل گردن آسیب برسانند و احتمال ابتلا به آرتروز را افزایش دهند.
۴. فعالیتهای سنگین
- مشاغلی که نیاز به بلند کردن اجسام سنگین یا حرکات تکراری گردن دارند، میتوانند فشار زیادی به مهرههای گردن وارد کرده و باعث ساییدگی زودرس شوند.
۵. عوامل ژنتیکی
- برخی افراد به دلیل عوامل ژنتیکی مستعد ابتلا به آرتروز هستند و ممکن است در سنین پایینتر دچار این مشکل شوند.
۶. چاقی
- وزن اضافی بدن فشار بیشتری به ستون فقرات وارد میکند و میتواند خطر ابتلا به آرتروز گردن را افزایش دهد.
علائم آرتروز گردن
علائم آرتروز گردن بسته به شدت بیماری و میزان فشار روی اعصاب میتواند متفاوت باشد. برخی از شایعترین علائم آن عبارتند از:
- درد گردن: درد مداوم یا متناوب در ناحیه گردن که ممکن است به شانهها، بازوها یا بین دو کتف انتشار یابد.
- سفتی گردن: احساس سفتی و محدودیت حرکتی در گردن، به ویژه پس از بیدار شدن از خواب.
- سردرد: سردردهای مزمن، به ویژه در ناحیه پشت سر، که ناشی از فشار روی اعصاب گردن است.
- بیحسی و گزگز: بیحسی، گزگز یا سوزنسوزن شدن در بازوها یا دستها که به دلیل فشار روی ریشههای عصبی ایجاد میشود.
- ضعف عضلانی: ضعف در عضلات بازوها یا دستها که میتواند باعث مشکل در انجام فعالیتهای روزانه شود.
- صدای تق تق: احساس ساییدگی یا صدای تق تق در گردن هنگام حرکت.
راههای پیشگیری از آرتروز گردن
اگرچه آرتروز گردن بخشی از فرآیند پیری است، اما با رعایت برخی نکات میتوانید سرعت پیشرفت آن را کاهش داده و از بروز علائم جلوگیری کنید. در ادامه به برخی از این راهها اشاره میکنیم:
۱. رعایت وضعیت صحیح بدن (پوسچر مناسب)
- هنگام نشستن، ایستادن یا خوابیدن، وضعیت بدن خود را در حالت طبیعی و بدون فشار به گردن نگه دارید.
- هنگام استفاده از کامپیوتر، مانیتور را در سطح چشم قرار دهید و از خم کردن گردن به جلو خودداری کنید.
- هنگام استفاده از تلفن همراه، آن را در سطح چشم نگه دارید و از خم کردن سر به پایین برای مدت طولانی پرهیز کنید.
۲. تقویت عضلات گردن و شانهها
- انجام تمرینات منظم برای تقویت عضلات گردن و شانهها میتواند از بروز آرتروز جلوگیری کند. تمریناتی مانند چرخش گردن، کشش عضلات و تقویت عضلات شانه بسیار مفید هستند.
۳. ورزش منظم
- فعالیت بدنی منظم مانند پیادهروی، شنا یا یوگا میتواند به تقویت عضلات، بهبود انعطافپذیری و کاهش فشار روی مهرههای گردن کمک کند.
۴. استراحت و تغییر وضعیت
- اگر شغل شما نیاز به نشستن طولانیمدت دارد، هر ۳۰ دقیقه یکبار بلند شوید و کمی راه بروید. این کار به کاهش فشار روی گردن کمک میکند.
۵. استفاده از بالش و تشک مناسب
- انتخاب بالش و تشک مناسب برای خواب میتواند از قوس طبیعی ستون فقرات حمایت کرده و فشار روی گردن را کاهش دهد. بالشهای ارتوپدیک گزینههای مناسبی هستند.
۶. اجتناب از حمل وسایل سنگین
- از حمل کیفها یا وسایل سنگین روی یک شانه خودداری کنید، زیرا این کار فشار زیادی به گردن و شانهها وارد میکند.
۷. مدیریت وزن
- حفظ وزن سالم و جلوگیری از چاقی میتواند فشار روی ستون فقرات را کاهش داده و از بروز آرتروز جلوگیری کند.
۸. پرهیز از حرکات ناگهانی
- از انجام حرکات ناگهانی و چرخشهای شدید گردن خودداری کنید، زیرا این حرکات میتوانند باعث آسیب به مهرهها و مفاصل گردن شوند.
درمان آرتروز گردن
درمان آرتروز گردن بسته به شدت علائم میتواند شامل روشهای غیرجراحی و جراحی باشد. برخی از روشهای درمانی رایج عبارتند از:
۱. بازتوانی
- انجام تمرینات
بازتوانی
تحت نظر متخصص میتواند به تقویت عضلات گردن، بهبود دامنه حرکتی و کاهش درد کمک کند.
۲. داروهای ضدالتهاب
- استفاده از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن میتواند درد و التهاب را کاهش دهد.
۳. تزریق استروئید
- در موارد شدید، تزریق استروئید به ناحیه آسیبدیده میتواند درد را تسکین دهد.
۴. ماساژ درمانی
- ماساژ عضلات گردن و شانهها میتواند به کاهش تنش و بهبود گردش خون کمک کند.
۵. جراحی
- در مواردی که روشهای غیرجراحی مؤثر نباشند، ممکن است جراحی برای رفع فشار روی اعصاب یا ترمیم مهرههای آسیبدیده انجام شود.
نتیجهگیری
آرتروز گردن یک بیماری شایع است که با افزایش سن ایجاد میشود، اما با رعایت نکات پیشگیری و انجام تمرینات مناسب میتوان از بروز علائم آن جلوگیری کرد. در صورت تجربه علائم شدید یا طولانیمدت، می توانید به ورزش کلینیک مراجعه کنید تا بهترین روش درمانی برای شما انتخاب شود.
